SRI ở Tuyên Quang và Hòa Bình

Kết quả bước đầu ứng dụng hệ thống canh tác lúa cải tiến

Thu hoạch lúa KM18 đạt năng suất 60 tạ/ha nhờ ứng dụng SRI ở thôn Dân Chủ, xã Đội Bình (Yên Sơn).

TQĐT – Mô hình hệ thống canh tác lúa cải tiến (SRI) là biện pháp ứng dụng kỹ thuật mới để giảm mật độ gieo cấy, giảm nước tưới, giảm phân hóa học và thuốc trừ sâu nhằm tăng năng suất lúa và hiệu quả kinh tế. So với biện pháp canh tác truyền thống, thực hiện mô SRI giúp nông dân giảm chi phí sản xuất, tăng giá trị 1,1 triệu đồng/ha.

Thực tế mô hình

Đầu vụ gieo cấy lúa xuân 2009, chúng tôi về xã Thượng Ấm (Sơn Dương) gặp anh Vũ Quang Thuật ở thôn Ấm Thắng, anh kể: Tham gia mô hình, được cán bộ kỹ thuật hướng dẫn cách canh tác lúa cải tiến theo phương pháp “làm ít, đi nhiều” (nghĩa là chi phí đầu vào giảm, bớt được công lao động; còn đi nhiều là chăm đi tập huấn, chăm đi thăm đồng và chăm đi trao đổi kinh nghiệm sản xuất); thực hiện việc gieo mạ giảm 3/4 lượng thóc giống so với trước; khi lúa vừa kết thúc đẻ nhánh tháo cạn nước phơi ruộng theo quy trình nông – lộ – phơi.

Tại xã Lang Quán (Yên Sơn), chúng tôi cũng được nghe bà con kể nhiều chuyện nói về việc ứng dụng tiến bộ kỹ thuật mới vào sản xuất khác hẳn với cách làm truyền thống. Anh Nguyễn Công Quyền, xóm 1 cho biết, theo kinh nghiệm, nông dân thường cày sâu bừa kỹ, mạ đưa xuống ruộng phải cấy sâu tay để tránh đổ lúa vào thời kỳ mưa bão. Tham gia mô hình áp dụng phương pháp cấy mạ non, cây đã ngắn lại phải cấy nông tay. Vụ xuân, gia đình anh cấy 1.560 m2 thực hiện theo đúng quy trình của cán bộ hướng dẫn, ruộng lúa cấy thưa đẻ nhánh nhiều, dảnh to, cây khỏe hơn. Đặc biệt là cấy thưa, ruộng lúa không rậm rạp đã hạn chế được sâu bệnh, như bệnh khô vằn, bạc lá, sâu cuốn lá nhỏ, rầy nâu, đều thấp hơn so với ruộng canh tác cũ, việc sử dụng thuốc trừ sâu giảm được gần một nửa so với trước.

Qua 173 hộ tham gia mô hình SRI ở 4 xã là Lang Quán, Đội Bình (Yên Sơn), Thượng Ấm, Tân Trào (Sơn Dương) và 2 điểm thuộc Trường Trung học Kinh tế – Kỹ thuật và Trại giống lúa Đồng Thắm, với quy mô 22 ha, kết quả cho thấy, canh tác theo SRI, năng suất lúa thuần đạt gần 60 tạ/ha, năng suất lúa lai đạt 70 tạ/ha (tăng 15%) so với canh tác truyền thống. Chi phí đầu vào về giống, công lao động, thuốc trừ sâu giảm gần 20% so với trước. Anh Nguyễn Đức Cảnh, Phó Chủ tịch UBND xã Đội Bình (Yên Sơn) khẳng định, bài học từ thực tế cho thấy, quản lý dinh dưỡng, quản lý nước và quản lý gieo cấy, đã giảm được chi phí đầu vào, góp phần nâng cao được hiệu quả sản xuất.

Hiệu quả đề tài

Chị Nguyễn Thị Hoàng Yến, Trưởng phòng Nông nghiệp (Sở Nông nghiệp và PTNT), chủ đề tài SRI cho biết, trước đây, nói đến thâm canh là làm đất phải cày sâu bừa kỹ, cấy thẳng hàng. Nhưng hiện nay, ứng dụng hệ thống SRI là sự tác động tổng hợp các biện pháp, kỹ thuật như cấy mạ non, mật độ cấy thưa, tưới nước đủ ẩm. Theo cách thức thâm canh mới, cây lúa sẽ phát huy tối đa khả năng sinh trưởng, phát triển và có năng suất cao. Mạ non, cấy nông tay mục đích cho lúa đẻ nhánh sớm, tập trung ngay từ đốt thứ 2, thứ 3, đây là những đốt có khả năng đẻ nhiều nhánh hữu hiệu, số hạt trên bông cao. Thực hiện phương pháp tưới đủ ẩm, đáp ứng 2 yêu cầu là tiết kiệm nguồn nước, đồng thời tạo môi trường thuận lợi cho vi sinh vật trong đất hoạt động, kích thích bộ rễ của lúa phát triển mạnh. Ứng dụng hệ thống canh tác lúa cải tiến, nhiều nước trên thế giới đã thu được năng suất đạt trên 80 tạ/ha. Mô hình nhằm 2 mục đích chính là giảm chi phí sản xuất; nâng cao hiệu quả kinh tế trên diện tích gieo trồng.

Được sự quan tâm chỉ đạo của UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và PTNT, đề tài đã được triển khai và bước đầu thu được hiệu quả. Thông qua các khâu của quá trình sản xuất, qua hạch toán kinh tế, canh tác theo phương pháp SRI so với cách làm đại trà hiện nay, việc sử dụng giống lúa lai giảm được 8kg/ha, với lúa thuần giảm 40 kg/ha, giảm 37 công lao động/ha và giảm chi phí sản xuất 2,7 triệu đồng/ha, năng suất tăng 10 tạ/ha, thu nhập tăng 4,5 triệu đồng/ha.

Anh Đỗ Văn ngọc, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT khẳng định, ứng dụng SRI, tùy thuộc vào chân đất và mật độ cấy ở nhiều nơi khác nhau, từ 16 khóm/m2 đến 42 khóm/m2, nhưng cơ bản đề tài sau khi ứng dụng đều đem lại năng suất và hiệu quả, nhất là mật độ cấy 35 khóm/m2. Việc áp dụng tiến bộ kỹ thuật mới vào sản xuất, không chỉ làm tăng năng suất lúa, tăng thu nhập, mà còn giảm lượng phân hóa học, giảm thuốc trừ sâu, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái, bảo vệ sức khỏe cho cả cộng đồng.

Bài, ảnh: Duy Hùng

Tổng kết mô hình thâm canh lúa cải tiến

(HBĐT) – Ngày 22/5, Sở NN&PTNT tổ chức Hội thảo tổng kết mô hình thâm canh lúa cải tiến (SRI) vụ xuân năm 2009 tại xóm Cháy, xã Liên Vũ, huyện Lạc Sơn. Tham dự Hội thảo có lãnh đạo Sở NN&PTNT, Chi cục BVTV, đại diện Dự án PS- ARD, đại diện một số xã triển khai ứng dựng phương pháp SRI.

Được sự hỗ trợ của Dự án PS- ARD, hệ thống thâm canh tác lúa cải tiến (SRI) được triển khai tại xóm Cháy, Liên Vũ từ vụ xuân năm 2009. Dự án đã hỗ trợ tổ chức 1 lớp huấn luyện nông dân (FFS) về chủ đề thâm canh lúa cải tiến cho 31 học viên là chị em phụ nữ xóm; triển khai mô hình trên  diện tích là 1 ha tập trung. Trong đó có 5.000m2 để thực hiện áp dụng kỹ thuật SRI, 5.000m2 làm đối chứng của nông dân. Mô hình đã áp dụng tốt các biện pháp kỹ thuật như: quản lý dịch hại tổng hợp, quản lý chất dinh dưỡng, quản lý nước. Kết quả so sánh giữa ruộng SRI và ruộng nông dân cho thấy: mô hình SRI lượng giống lúa lai giảm 50%, 80% giống lúa thuần so với ruộng của nông dân; số hạt chắc trên bông cao hơn từ 14- 35 hạt/bông. Ruộng SRI cấy một rảnh thưa hơn, cây lúa khỏe nên mức độ nhiễm sâu bệnh hại ít hơn, đặc biệt là bệnh khô vằn. Năng suất ruộng SRI cao hơn ruộng đối chứng của lúa lai là 13,9 tạ/ha, lúa thuần 8,2 tạ/ha. Qua hạch toán kinh tế, lãi xuất so sánh đầu tư chênh lệch lúa lai là 4.991.000 đồng, lúa thuần 3.055.000 đồng.

Trong Hội thảo, đại diện các xã Tuân Lộ (Tân Lạc), Hợp Thành (Kỳ Sơn), Yên Nghiệp (Lạc Sơn) tham luận đóng góp ý kiến về đánh giá hiệu quả mô hình thâm canh lúa cải tiến. Từ hiệu quả đánh giá mô hình thâm canh lúa cải tiến vụ xuân 2009 sẽ được nông dân xóm Cháy và xã Liên Vũ tiếp tục nhân rộng trong những vụ tiếp theo.

Hương Lan

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s